“ชัดตื้น” “ชัดลึก” ถ่ายด้วยกล้องฟิล์มยังไงให้ฟรุ้งฟริ้ง?

จริงๆโคตรเบื่อคำว่า “ฟรุ้งฟริ้ง” เลย แต่ก็จั่วหัวให้เข้าใจง่าย ฟรุ้งฟริ้งนี้ภาพลอยมาเลย ไม่ต้องอธิบายเยอะ

สมัยเรียนมหาลัยนะ ปี1 (ไม่ต้องนับว่ากี่ปี) สมัยเรายังเรียนกล้องฟิล์มกันอยู่ ไอ้สิ่งแรกๆที่ได้เรียนเลยคือคำว่า “ชัดตื้น” “ชัดลึก” บอกตรงๆ.. ตอนเด็กๆแยกไม่ออกนะ พ่อให้ถ่ายรูปก็กดถ่ายไปตามเรื่อง พอๆกับตอนอนุบาลครูบอกให้ซ้ายหันขวาหัน แล้วงงว่าไหนซ้ายวะนั่นเลย

ตอนที่เรียนชัดตื้นชัดลึกครั้งแรก เราพาเอากล้อง Nikon F65 ที่ยังมีชีวิตอยู่ถึงทุกวันนี้ ไปถ่ายขอบหน้าต่างโบสถ์วัดชนะฯแถวบางลำพู เพราะสมัยก่อนบ้านอยู่แถวนั้น ยังจำรูปนั้นได้ดีเลย หัวพญานาค เอาหัวชัดไปยั๊นหางนี่คือชัดลึก ชัดแค่หัวแต่หางเบลอนี่ชัดตื้น

นี่คือจุดที่ทำให้เราจำได้..

ทุกวันนี้ คำถามยอดฮิตที่ได้จากน้องๆ (ซึ่งถ้าใครอ่านบล็อกเราทุกบทความจะรู้ว่า เราเอามาจากการถามของน้องๆประมาณ 90% เพราะถ้าใครถามซ้ำ เราจะก็อปลิ้งส่งไปให้อ่าน 55)  … วงเล็บยาวไป เนื้อหาไม่ปะติดปะต่อ เอาใหม่… คำถามยอดฮิตคือ “พี่คะ เราอยากได้กล้องที่ถ่ายชัดตื้นชัดลึกได้ค่ะ” เราเชื่อว่าน้องคงหมายถึงแต่ชัดตื้นนั่นแหล่ะ.. คงไม่ได้มีใครอยากจะชัดลึกเป็นพิเศษมากเท่าหรอก เพราะกล้องแม่งชัดลึกอยู่ทุกตัว

เอาเป็นว่า น้องอยากได้ชัดตื้นก็แล้วกัน ไอ้การชัดตื้นเนี่ย ต้องเข้าใจที่มามันก่อน ภาษาอังกฤษเขาว่า DOF หรือ Depth of Field เคยแอบว่าเอาไว้ในสักบทความนึง จะอธิบายเชิงเทคนิคก็เดี๋ยวจะง่วงกันเปล่าๆ เอาเป็นว่ากันกงๆง่ายดี

การเลือกกล้องที่ถ่ายแล้วมันชัดตื้นได้ดี อย่างแรกคือควรเลือกกล้องที่อะไร? เชื่อว่าอันนี้ตรงจุดเลย เห็นถามกันจั๊งเลย.. อ่ะง่ายๆนะ

  1. กล้องที่ใช้ระบบ Manual หรือ Aperture Priority (ปรับรูรับแสงได้เองและกล้องปรับความเร็วชัตเตอร์ให้) ถ้าเลวร้ายกว่าหน่อย จะ Shutter Priority ก็ได้ (ปรับความเร็วชัตเตอร์เอง กล้องปรับรูรับแสงให้) แต่ก็ไม่สะดวก ไอ้ที่ละไว้เลยคือพวกออโต้ทั้งหลาย ที่เรียกว่า AE Program คือกดถ่ายอย่างเดียวไม่ต้องตั้งอะไร พวกนี้ทำเองไม่ได้ คือกำหนดเองไม่ได้ แล้วแต่ดวงชะตาฟ้ากำหนด เพราะเราต้องพึ่งพาระบบอัตโนมัติของกล้อง
  2. ยิ่งเลนส์มีรูรับแสงกว้างเท่าไหร่ ยิ่งเห็นชัดตื้นได้ดีเท่านั้น (รูกว้างคือเลขน้อย จำไว้นะเด็กๆ เช่น F1.7 อย่างนี้เป็นต้น) สเปคกล้องก็มีจะระบุเลขตัวอย่างเช่น 42mm 1:2.8 แปลเป็นภาษาคนว่า เลนส์นี้เป็นระยะ 42mm. ก็กว้างนิดนึง ( ระยะสายตาคนปกติ ประมาณ 50mm. หมายถึงเพื่อนเรายืนห่างเรา 1 เมตร เวลาภาพออกมา ก็ดูว่าเพื่อนเราอยู่ห่างเรา 1 เมตรจริงๆ ยิ่งน้อย ยิ่งกว้าง ) ส่วนไอ้ 1:2.8 นี่แหล่ะ ก็คือรูรับแสงกว้างสุดได้ F2.8 อันนี้ถือว่ายังไม่กว้างเท่าไหร่ ยิ่งเลขน้อยกว่านี้ยิ่งดี เป็นต้น
  3. กล้องที่ปรับระยะโฟกัสได้ละเอียด ไม่ว่าจะ Rangefinder หรือ SLR (ศัพท์เทคนิคไหนไม่เข้าใจ ลองย้อนไปอ่านบทความก่อนๆนะ) ไม่ควรใช้พวกกล้องแบบกะระยะ ไอ้พวกนี้จะเกิดระยะชัดตื้นได้ยาก เพราะเราต้องกะเอา สังเกตได้ว่ากล้องกะระยะจะมีรูรับแสงที่แคบเป็นส่วนใหญ่ คือประมาณ 2.8 ขึ้นไป
Olympus 35 RC ปี 1970
Olympus 35 RC ปี 1970

เอาเท่านี้ก่อน.. แค่นี้ก็ถ่ายได้แน่ๆ ลองพิจารณาดูว่ากล้องของเราเข้าเกณฑ์มั๊ย? ทีนี้มาถึงวิธีการถ่าย

การถ่ายชัดตื้น มันใช้หลักการนี้ได้หมดแหล่ะ จะกล้องฟิล์มหรือดิจิตอลก็เหอะนะ แต่เราจะพูดถึงกล้องฟิล์มละกัน การเลือกฟิล์มเองก็มีผลด้วย จำไว้ว่า ฟิล์มที่ ISO น้อย มีโอกาสถ่ายชัดตื้นได้มากกว่าฟิล์มความไวอื่นๆ เหตุผลง่ายๆ

  1. การถ่ายรูปต้องนึกถึงความสัมพันธ์ระหว่างรูรับแสงกะความเร็วชัตเตอร์เสมอ ถ้ารูรับแสงกว้าง ความเร็วชัตเตอร์ต้องเร็วขึ้น เพื่อให้สมดุลกัน แต่ถ้าเราใช้ฟิล์มไวแสงมาก และถ่ายในที่แสงมาก ด้วยความไวสูงทำให้เราต้องใช้รูรับแสงที่แคบ เพื่อลดปริมาณแสงที่เข้ามาเร็ว ทำให้ไม่สามารถใช้รูรับแสงกว้างๆได้ง่าย ถ้ากล้องตัวไหนมีวัดแสง ก็ดูเข็มวัดแสงน่ะ ว่าปรับสมดุลสองอย่างให้มันอยู่ตรงกลางหรือยัง ( ตามทันมั๊ย? ใครไม่ทันย้อนไปอ่านใหม่ 3 รอบ ปฏิบัติ!! )
  2. เมื่อใช้ฟิล์มความไวแสงต่ำ เช่น ISO 100 เราจึงสามารถเปิดรูรับแสงได้กว้างกว่า เพื่อให้แสงเข้ามาเยอะขึ้น

 

พอเข้าใจแล้วนะ เราจะเริ่มสาธิตประสานมิตรให้ดู

  1. เราใช้ ISO 100 ให้ดูเป็นตัวอย่าง ลองที่ชัดลึกให้ดูก่อน ค่าที่ปรับ F5.6 ความเร็วชัตเตอร์ 1/60 sec
ISO 100 รูรับแสง F5.6 ความเร็วชัตเตอร์ 1/60 sec
ISO 100 รูรับแสง F5.6 ความเร็วชัตเตอร์ 1/60 sec

จะเห็นว่าภาพมีความชัดลึกเข้าไป หลักการนี้เอาไปใช้เวลาเราต้องการให้ระยะที่ชัดมันกว้าง เช่นเพื่อนคนข้างหน้าก็ชัดแฟนเรา กิ๊กเรา ปู่เราที่ยืนข้างหลังไปจะชัดด้วย จึงเรียก “ชัดลึก”

2. เราใช้ ISO 100 อีกที ลองที่ชัดตื้น ค่าที่ปรับ F1.8 ความเร็วชัตเตอร์ 1/250 sec (เห็นมั๊ยว่าด้วยแสงสว่างเท่ากัน ต้องสมดุลระหว่างรูรับแสงและความเร็วชัตเตอร์ )

ISO 100 รูรับแสง F1.8 ความเร็วชัตเตอร์ 1/250 sec
ISO 100 รูรับแสง F1.8 ความเร็วชัตเตอร์ 1/250 sec

จะเห็นว่าภาพจะชัดตื้นแล้ว เพียงแค่เราปรับรูรับแสงไปให้กว้าง และปรับความเร็วชัตเตอร์ตามให้มันสมดุลกันตามที่วัดแสงได้ ยิ่งเลนส์มันได้กว้างมาก ก็จะยิ่งเห็นความเบลอข้างหลังได้มาก เป็นต้น

Tips อีกอย่างคือ ภาพที่จะดูชัดตื้นแล้วสวย วัตถุที่เราโฟกัสควรทิ้งระยะฉากหลังเยอะๆ โล่งๆ หรือมีการเรียงตัวแบบไอ้หุ่นทหารเนี่ย เพื่อให้เห็นความชัดตื้นชัดเจน เอ๊ะ.. เออ เข้าใจใช่ป่ะ

ไม่ยากเลยใช่มั๊ย? ง่ายสิ ไม่มีอะไรง่ายอย่างนี้แล้ว ลองเทสดูได้เอง ที่สำคัญ ต้องโฟกัสดีๆ ด้วยความที่ความตื้นมันความชัดมีระยะนิดเดียว จุดที่ชัดได้มันเล็ก ถ้าเราโฟกัสผิดนิดเดียว ก็เบลอกันไปหมด ต้องฝึกบ่อยๆ

เอาล่ะ… คิดว่าทำได้กันทุกคนนะเด็กๆ ขอให้ได้รูปสวยงามกันถ้วนหน้าในช่วงท่องเที่ยวนี้

 

บทความ โดย SUN

facebook.com/artytsun

Instagram @artytL

ผู้สนับสนุนหลัก Husband & Wife Film Photography and Bookstore

www.husbandandwifeshop.com

 

 

 

 

2 Comments Add yours

  1. Bepine says:

    ขอรีบล็อกนะคะ

  2. Bepine says:

    Reblogged this on Just a BLOG and commented:
    ขอบอกว่าเราไม่ใช่คนเล่นกล้อง แต่ตอนถ่ายก็อยากได้แบบชัดตื้นบ้างนะในบางครั้ง แปะให้หมาขาว

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s